Đánh Trảng Bom, vào Sài Gòn

Đại tá Hồ Tuấn

(Theo Trung tướng Vũ Cao-nguyên Phó sư đoàn trưởng Sư đoàn 341 trong trận đánh Trảng Bom và lịch sử Quân đoàn 4)

Sau khi đập tan hoàn toàn hệ thống chính quyền ngụy ở hai quân khu 1 và 2, giải phóng hoàn toàn 16 tỉnh… thời cơ chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam đã tới. Phiên họp lịch sử của Bộ Chính trị ngày 14-4-1975 hạ quyết tâm mở cuộc tổng tiến công chiến lược mang tên Bác Hồ-Chiến dịch Hồ Chí Minh.

…Đêm 20-4, trước nguy cơ bị tiêu diệt, sư đoàn 18 ngụy và toàn bộ lực lượng địch ở Xuân Lộc tháo chạy về Trảng Bom-Long Bình-Biên Hòa lập tuyến phòng thủ án ngự đường số 1 và đường số 15 bảo vệ Biên Hòa-Sài Gòn. Tên trung tướng Nguyễn Văn Toàn-Tư lệnh Quân khu 3 lệnh cho chuẩn tướng Lê Minh Đảo chỉ huy sư đoàn 18 cùng các bộ phận được tăng cường cố thủ Xuân Lộc, gồm có các liên đoàn biệt động của Quân khu 3, lữ đoàn 3 kỵ binh, một trung đoàn của sư đoàn 5 tăng cường, 7 đơn vị pháo binh… lập phòng tuyến tại chi khu Trảng Bom án ngữ đường số 1. Nhưng sau khi “cánh cửa thép” Xuân Lộc ở cửa ngõ Sài Gòn đã bị vỡ làm rung chuyển toàn bộ hệ thống phòng thủ còn lại của quân ngụy xung quanh Sài Gòn-Gia Định, thì tinh thần chiến đấu của quân ngụy càng hoang mang, suy sụp…

Trong khi đó, ngay từ đêm 21-4, Bộ chỉ huy chiến dịch đã giao nhiệm vụ cho Tư lệnh Quân đoàn 4 Hoàng Cầm: “Đánh chiếm Trảng Bom, Biên Hòa, tiến vào Sài Gòn theo trục đường bộ 1. Hướng đường 15 và đường xa lộ Biên Hòa-Sài Gòn giao cho Quân đoàn 2, chú ý hiệp đồng…”. Ngày 22-4, thế trận Tổng tiến công và nổi dậy của trận quyết chiến chiến lược mang tên Bác Hồ đã hình thành thì trên hướng Đông, tiêu diệt Trảng Bom là mục tiêu “mở cửa lớn” vào Sài Gòn cho Quân đoàn. Thiếu tướng Hoàng Cầm, Tư lệnh Quân đoàn 4 và Thiếu tướng Chính ủy Hoàng Thế Thiện giao nhiệm vụ cho các tư lệnh sư đoàn:

– Tập trung binh lực, hỏa lực, phát huy sức mạnh đột kích của xe tăng-thiết giáp nhanh chóng đập tan tuyến phòng thủ Trảng Bom-Biên Hòa.

– Sư đoàn 341 được tăng cường thêm một tiểu đoàn xe tăng và một tiểu đoàn cao xạ, một đại đội pháo binh đánh chiếm Trảng Bom mở đường số 1, tiếp theo đánh sở chỉ huy sư đoàn 3 không quân ngụy và chiếm sân bay Biên Hòa.

– Sư đoàn 6 (của Quân khu 7) đánh chiếm căn cứ quân đoàn 3 nguỵ và tiểu khu quân sự Biên Hòa.

– Sư đoàn 341 cùng sư đoàn 6 hoàn thành “mở cửa lớn” cho Quân đoàn và lực lượng của Bộ tiến vào Sài Gòn…

Ngày 23 và 24-4, sau khi nhận lệnh của Quân đoàn, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 341 Trần Văn Trân và Chính ủy Trần Nguyên Độ nhanh chóng tổ chức trinh sát thực địa, giao nhiệm vụ, tổ chức hiệp đồng cụ thể giữa các lực lượng. Tư tưởng chỉ đạo là tập trung lực lượng trên hướng chủ yếu, đánh mục tiêu chủ yếu; thọc sâu bao vây, chia cắt nhanh, tiêu diệt từng bộ phận, tiến lên tiêu diệt toàn bộ quân địch; tiến công “thần tốc” liên tục cả ngày lẫn đêm. Trên phương án đó, các đơn vị được phân công nhiệm vụ rất cụ thể: Trung đoàn 2 bộ binh được tăng cường thêm 2 đại đội, 2 pháo 85mm, 2 cối 120mm có nhiệm vụ tiến công trên các hướng chủ yếu của sư đoàn vào mục tiêu chủ yếu và bao vây địch ở suối Đỉa không cho chúng rút chạy về Hố Nai-Biên Hòa. Trung đoàn 1 bộ binh được tăng cường 2 pháo 85mm và 2 cối 120mm tiến công tiêu diệt sở chỉ huy trung đoàn 48 của địch, phối hợp với tiểu đoàn 8 bộ binh của trung đoàn 3 tiêu diệt địch ở Bàu Cá. Tiểu đoàn được tăng cường thêm một đại đội xe tăng tiến công vu hồi dọc trục quốc lộ 1 từ Đông Nghĩa vào đông Trảng Bom và phối hợp với trung đoàn 1 diệt sở chỉ huy trung đoàn 48 địch. Còn trung đoàn 3 bộ binh (trừ tiểu đoàn 8) làm lực lượng dự bị. Trung đoàn 4 cùng lực lượng tăng cường bố trí thành cụm pháo binh chi viện đội hình chiến đấu của sư đoàn, mục tiêu chủ yếu là Trảng Bom, trận địa pháo của địch…

Ngày 25 và 26-4, các trung đoàn, binh chủng, lực lượng địa phương tổ chức hiệp đồng, chiếm lĩnh trận địa. 17 giờ ngày 26-4, trên toàn mặt trận, cuộc tổng tiến công chiến lược của chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu thì trên hướng Đông này, Quân đoàn 4 tổ chức chỉ huy các hướng, các mũi chiếm lĩnh trận địa xuất phát tiến công, bao vây chia cắt địch. Trận tiến công mục tiêu Trảng Bom, Sư đoàn 341 tổ chức tiến công nhanh, hiệp đồng chặt chẽ, đánh thẳng và đánh trúng mục tiêu chủ yếu là sở chỉ huy của địch, đã tiêu diệt, đánh tan sư đoàn 18 nguỵ gồm các chiến đoàn 43, 48, 52, chi đoàn 1 và 3 xe tăng-thiết giáp, lữ 3 kỵ binh, 7 đơn vị pháo binh và các liên đoàn biệt động của Quân khu 3 địch, thu số lớn vũ khí và trang bị kỹ thuật, bắt hơn 1.000 tên và hàng nghìn tên địch ra hàng. “Cánh cửa thép” của địch ở hướng đông Sài Gòn bị phá vỡ đã mở cửa lớn tạo điều kiện thuận lợi cho các lực lượng cùng binh khí kỹ thuật của Quân đoàn 4 và lực lượng của Bộ phát triển tiến công nhanh vào Biên Hòa-Sài Gòn-Gia Định.

Bài viết đăng trên báo Quân đội nhân dân điện tử ngày 19-04-2007